Brief aan de politiek

Gemeente Utrechtse Heuvelrug

Fractievoorzitters en - leden

College van burgemeester en wethouders

Kerkplein 2

3941 HV Doorn


Utrechtse Heuvelrug, 22 augustus 2021

Betreft: Zienswijze inzake Bestemmingsplan Recreatiegebieden - Overtoerisme en Verstening


Geachte fractievoorzitters, fractieleden, geacht College van burgemeester en wethouders,

Op 6 september a.s. vindt de oordeelsvorming inzake het Bestemmingsplan Recreatiegebieden plaats om eind september tot besluitvorming te leiden. We willen u graag onze zienswijze meegeven en rekenen erop dat u uiteindelijk niet instemt met het voorstel.

Waarom tegen het voorliggend bestemmingsplan stemmen?

Mede vanwege corona is afgelopen jaar de natuur in Nederland herontdekt. De natuur heeft in het eerste deel van coronaperiode volop kunnen herstellen: de lucht werd schoner, de natuur groener en meer dieren werden geboren. Vanaf het moment dat we weer op pad konden, gingen mensen massaal de natuur in. Parkeerplaatsen overvol, verkeersknooppunten stonden vast, kwetsbare natuur werd belopen, (zwerf)afval nam toe. Nederlanders kwamen massaal naar de Heuvelrug. In verschillende regio’s zijn de consequenties van overtoerisme steeds duidelijker merkbaar. Gebieden als Zandvoort, Noordwijk en de Posbank bezwijken al onder de drukte. Dichterbij huis heeft onze eigen burgemeester onlangs op de Lekdijk motorrijders aangesproken: te veel, te hard rijden. BOA’s die natuurovertreders aanspreken, krijgen veelal een grote mond terug. Landeigenaren worden opgescheept met achterblijvend afval. Reguliere huurders lijken weggejaagd te worden door de recreatieondernemers van de gebieden omdat zij niet meer passen in de nieuwe strategie en moeten plaatsmaken voor mensen met geld.

Toerisme op de Heuvelrug is welkom. We willen graag dat iedereen van deze mooie omgeving kan genieten. Op een houdbare manier met respect voor natuur, dier en mens. Met het voorliggend bestemmingsplan wordt echter overtoerisme gestimuleerd (zie bijlage).

Natuur(waarde) wordt vernietigd

Met het vanaf nu achterwege laten van bosbestemming in bepaalde gebieden, het uitbreiden van het aantal en de grootte van recreatiewoningen (zowel qua m2 als m3) en het jaarrond mogen verblijven, wordt er natuur en natuurwaarde vernietigd. Meer toerisme gedurende alle seizoenen leidt tot:

  • verdere verstening van de gebieden ten koste van bomen, planten, flora en fauna, zowel binnen onze gemeente als bij onze buurgemeenten zoals Woudenberg

  • geluidsoverlast, overdag en vooral ook ‘s avonds/’s nachts ten koste van rust voor mens en dier

  • overlast van meer verlichting gedurende meer dagen ten koste van gezondheid van mens en dier

  • parkeeroverlast en verkeersoverlast in de natuur en daarbuiten ten koste van klimaatmaatregelen

  • verstoring voor de dieren en de natuur waardoor onvoldoende herstel mogelijk is

  • meer zwerfafval in de natuurgebieden

  • minder bewegingsgebied van de dieren door toename hekken en afgeschermde drinkplekken

  • meer ongevallen met in het wild levende dieren, ook op de wegen

Corona heeft ons laten zien hoe belangrijk het is om voldoende natuur te hebben waar iedereen van kan genieten. Dan is het zaak om de bestaande natuur maximaal te beschermen en uit te breiden in plaats van te versnipperen en te verstenen.

Klimaatdoelstellingen worden niet gehaald

Afgelopen periode bent u op verschillende momenten bijgepraat door experts over de klimaatveranderingen. Thema’s als Bolle buik Droge voeten, Blauwe Agenda, Klimaatadaptief Bouwen, Bossenstrategie, Energietransitie, Fijnstof, Schone Lucht Akkoord, Warmtevisie kunnen niet langer genegeerd worden. In het bestemmingsplan recreatiegebieden worden voor zover wij hebben kunnen achterhalen, geen eisen gesteld aan het bijdragen aan de klimaatopgave. Meer verstening leidt immers tot het minder vast kunnen houden van het nodige water en het slechter afvoeren van overtollig water. Meer en grotere recreatievilla’s en -chalets (naast de reguliere woningbouw) leiden tot meer behoefte aan airco’s, magnetrons, open haarden, bbq’s, verlichting, kortom tot meer energieverbruik, luchtvervuiling en opwarming van de omgeving. Meer toerisme het gehele jaar leidt tot meer verkeersbewegingen, dus meer luchtvervuiling, energieverbruik en nog meer verstening.

Sociale ongelijkheid wordt bevorderd

Gebrek aan betaalbare (sociale) woningen binnen de rode contouren is al jaren een probleem in deze gemeente. Kavels waar woningen gebouwd worden, worden met name gevuld met villa’s en twee-onder-een-kapwoningen. Het aantal nieuwe sociale woningen blijft ver achter. Nu lijkt dit bestemmingsplan het zelfs mogelijk te maken om in de groene contouren grote, voor veel mensen niet betaalbare, (recreatie)woningen te bouwen waar jaarrond verbleven mag worden. Wij verwachten dat recreatieondernemers deze gelegenheid aangrijpen voor permanente verhuur van recreatiewoningen in de natuur. Het kan hier gaan om een gebied ter grootte van omgerekend meer dan 2600 sociale huurwoningen en dat in tijden van woningnood.

Wij roepen u op om tegen het huidige voorstel te stemmen en verder actie te ondernemen om:

  • niet de economische waarde centraal te zetten maar de natuurwaarde

  • eerst meer natuur aan te leggen in de buitengebieden, zodat de natuur groeiend toerisme aan kan

  • juist duurzame vormen van recreatie en -verblijf te stimuleren die de natuur in tact houden (kamperen, elektrische campers en caravans etc)

  • strikte voorwaarden te stellen aan ontwikkelaars en ondernemers van recreatiegebieden inzake klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen, zodat natuur beschermd, ondersteund en verbeterd wordt (onder meer door verstening tegen te gaan)

  • meer in te zetten op groene, sociale woningbouw, waar al zo lang een schreeuwend tekort aan is

Hoogachtend,

namens de fractie in spé Partij voor de Dieren Utrechtse Heuvelrug,

Jolande Baudet


Verhoging recreatiedruk in het buitengebied

Recreatieondernemers mogen 2 permanente standplaatsen omzetten in 1 recreatiewoning. Dit kan leiden tot de bouw van 1345 luxe villa's in het buitengebied. Buurgemeente Woudenberg heeft deze zomer toestemming gegeven voor de bouw van 270 recreatiewoningen naast het Henschotermeer.

De verstening en recreatiedruk zal daardoor nóg verder toenemen ten koste van de natuur. Door het bouwen van villa’s, chalets en de invoering van jaarrond recreëren is een toename van 47-71% recreatiedruk te verwachten, afhankelijk van particulier gebruik (max. 8 maanden per jaar) of jaarrond zakelijke verhuur.

Verstening in het buitengebied

Het nieuwe bestemmingsplan Recreatieterreinen versteent het buitengebied in Utrechtse Heuvelrug door forse uitbreiding. Kijkend naar de minimale afmeting van een sociale huurwoning (40m²), dan betekent dat een verstening van een oppervlakte ter grootte van meer dan 2600 sociale woningen, als de plannen doorgaan. Dit is meer dan het totaal aantal huizen in Maarn en Maarsbergen bij elkaar opgeteld.